Content Description

50 पवेय्य अजीवक वत्थु
Puppha Vagga (पुष्प वर्ग)
धम्मपद ५० · पवेय्य अजीवक वत्थु

५०. पवेय्य अजीवक वत्थु

(धम्मपद गाथा ५० — कथा)
न पaresं विलोमानि,
न पaresं कताकतं ।
अत्तनोव अवेक्खेय्य,
कतानि अकतानि च ॥
गाथा ५० अरूको दोषलाई हेर्नु हुँदैन, न त अरूले गरेको वा नगरेको (असल–खराब कर्म) हेर्नु हुँदैन। आफैंले आफ्नो गरेको र नगरेको (असल–खराब कर्म) मात्र विचार गर्नुपर्छ।

पवेय्य अजीवकको कथा

जेतवन विहारमा बुद्ध विराजमान हुँदा, यो गाथा अजीवक पवेय्य र एक धनी स्त्रीको सन्दर्भमा उद्घोषित गरियो।

सावत्थीकी एक धनी स्त्रीले पवेय्य नामक अजीवक (तीर्थिक तपस्वी) लाई पुत्रको रूपमा ग्रहण गरेकी थिइन् र उनको आवश्यकताहरू पूरा गरिरहेकी थिइन्। जब उनले छिमेकीहरूले बुद्धको प्रशंसा गरिरहेको सुनिन्, उनले बुद्धलाई आफ्नो घरमा भोजनको निम्तो दिन अत्यन्त इच्छा गरिन्। त्यसैले, बुद्धलाई निम्तो गरियो र उत्तम भोजन अर्पण गरियो। जब बुद्ध अनुमोदना (धर्मदेशना) गरिरहनुभएको थियो, छेउको कोठामा रहेको पवेय्य क्रोधले आगो भए। उनले बुद्धको पूजा गरेकोमा स्त्रीलाई गाली गरे र सरापे। स्त्रीले उनको गाली र चिच्याहट सुनेर यति लज्जित भइन् कि बुद्धले के भनिरहनुभएको थियो त्यसमा ध्यान केन्द्रित गर्न सकिनन्।

बुद्धले उनलाई ती गाली र धम्कीहरूको चिन्ता नगर्न, बरु आफ्नै असल–खराब कर्ममा मात्र ध्यान केन्द्रित गर्न भन्नुभयो।

त्यसपछि बुद्धले निम्न गाथा भन्नुभयो:

“अरूको दोषलाई हेर्नु हुँदैन, न त अरूले गरेको वा नगरेको (असल–खराब कर्म) हेर्नु हुँदैन। आफैंले आफ्नो गरेको र नगरेको (असल–खराब कर्म) मात्र विचार गर्नुपर्छ।”

यस प्रवचनको अन्त्यमा, धनी स्त्रीले सोतापत्ति फल प्राप्त गरिन्।

— // —
धम्मपद · पचासौं गाथा · समाप्त
— कथा र अनुवाद: पालि–नेपाली