Content Description
6
दस धम्म सुत्त
Pirith
✦ श्रामणेर प्रार्थना ✦
— दस धम्म सुत्त —
वेवण्णियम्हि अज्झूपगतो, ये देशयिंसु महामुनिनो।
ये सुत्वा पटिपज्जन्तो, सब्बदुक्खा पमुच्चित।
सब्बोलक हितत्थाय, परित्तं तं भणामहे॥
अर्थ: "म निर्वर्ण (भिक्षु-वेष) मा आएको छु" — जो महामुनिहरूले देशना गरे, ती सुनेर प्रतिपत्ति गर्दछन्, तिनीहरू सबै दुःखबाट मुक्त हुन्छन्। सबै प्राणीहरूको हितको लागि हामी यो परित्त (सुत्त) भणन गर्दछौं।
दस धम्म सुत्त
"एवं मे सुतं — एकं समयं भगवा सावत्थ्यं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तत्र खो भगवा भिक्कू आमन्तेसि — 'भिक्कवो'ति। 'भवन्ते'ति ते भिक्कू भगवतो पच्चस्सोसुं। भगवा एतदवोच — 'दस इमे भिक्कवे धम्मा पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बा। कतमे दस?'"
अर्थ: मैले यसो सुनेको छु — एक समय भगवान् सावत्थीमा जेतवन नामक अनाथपिण्डिकको आराममा विहार गर्दै थिए। त्यहाँ भगवान् भिक्षुहरूलाई सम्बोधन गर्नुभयो — 'हे भिक्षुहरू!' ती भिक्षुहरूले 'भन्ते' भनी प्रत्युत्तर दिए। भगवान्ले यसो भन्नुभयो — 'हे भिक्षुहरू, प्रव्रजितले यी दस धम्महरू बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्दछ। कुन दस?'
१. वेवण्णियम्हि अज्झूपगतोति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "म निर्वर्ण (भिक्षु-वेष) मा आएको छु" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
२. परपटिबद्धा मे जीविकाति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "मेरो जीविका अरूमा आश्रित छ" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
३. अञ्ञो मे आकप्पो करणीयोति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "मेरो अर्को आचार (आचरण) गर्नुपर्ने छ" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
४. कच्चि नु खो मे अत्ता सीलतो न उपवदतीति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "के म आफ्नो शीलको कारणले आफैंलाई दोष दिँदैन?" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
५. कच्चि नु खो मे अनुविच्च विञ्ञु सब्रम्हचारी सीलतो न उपवदन्तीति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "के मेरो शीलको कारणले अनुसन्धान गर्ने विद्वान् सहब्रह्मचारीहरूले मलाई दोष दिँदैनन्?" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
६. सब्बेहि मे पियेहि मनापेहि नानाभावो विनाभावोति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "मेरा सबै प्रिय र मनाप्य व्यक्तिहरूबाट छुट्टिनु र वियोग हुनु पर्नेछ" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
७. कम्मस्सकोम्हि कम्मदायादो, कम्मयोनि कम्मबन्धु कम्मपटिसरणो, यं कम्म करिस्सामि कल्याणं वा पापकं वा तस्स दायादो भविस्सामीति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "म कर्मको स्वामी हुँ, कर्मको उत्तराधिकारी हुँ, कर्मयोनि हुँ, कर्मबन्धु हुँ, कर्मप्रतिशरण हुँ — जे कर्म गर्नेछु, राम्रो वा नराम्रो, त्यसको उत्तराधिकारी हुनेछु" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
८. कथंभूतस्स मे रत्ति दिवा वीतिपतन्तीति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "मेरो रात र दिन कसरी बितिरहेको छ?" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
९. कच्चि नु खो अहं सुञ्ञागारे अभिरमामीति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "के म सुन्यागार (एकान्त) मा रमाउँछु?" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
१०. अत्थि नु खो मे उत्तरी मनुस्सधम्मा, अलमरियनाणदस्सनविसेसो अधिगतो, सोहं पच्छिमे काले सब्रम्हचारीहि पुट्ठो न मङ्कू भविस्सामीति पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बं।
अर्थ: "के मैले कुनै उत्तरी मनुष्यधर्म, आर्यज्ञानदर्शनको विशेषता प्राप्त गरेको छु, जसको बारेमा पछि सहब्रह्मचारीहरूले सोध्दा म लज्जित नहोऊँ?" — यसो प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्छ।
"इमे खो भिक्कवे दस धम्मा पब्बजितेन अभिण्हं पच्चवेक्खितब्बा। इदमवोच भगवा। अत्तमना ते भिक्कू भगवतो भासितं अभिनन्दुन्ति।"
अर्थ: "हे भिक्षुहरू, यी दस धम्महरू प्रव्रजितले बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्दछ।" भगवान्ले यसो भन्नुभयो। ती भिक्षुहरू प्रसन्न भई भगवान्को भाषितलाई अनुमोदना गरे।
इति दस धम्म सुत्तं निहितं — दस धम्म सुत्त समाप्त भयो।
यी दस धम्महरू श्रामणेरले दैनिक जीवनमा बारम्बार प्रत्यवेक्षण गर्नुपर्ने आधारभूत धर्महरू हुन्।
❀ ❀ ❀
दसधम्म सुत्तं निहितं — दस धम्म सुत्त समाप्त भयो।
श्रामणेरले यी दस धम्महरूलाई सधैं स्मरण गर्दछ र पालन गर्दछ।
✦ ✧ ✦
— सद्धम्मो सुखो लोके • धम्मो रक्खति रक्खितो —