Content Description
7
महामङ्गल सुत्त
Pirith
✦ श्रामणेर प्रार्थना ✦
— महामङ्गल सुत्त (३८ मङ्गल) —
बहु देवा मनुस्सा च, मङ्गलानि अचिन्तयुं।
आकङ्खमाना सोत्थानं, ब्रूहि मङ्गलमुत्तमं॥
अर्थ: धेरै देवता र मानिसहरूले मङ्गलहरू विचार गरे। कल्याणको इच्छा गर्दै, उत्तम मङ्गल भन्नुहोस्।
महामङ्गल सुत्त
"एवं मे सुतं — एकं समयं भगवा सावत्थ्यं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। अथ खो अञ्ञतरा देवता अभिक्कन्ताय रत्तिया अभिक्कन्तवण्णा केवलकप्पं जेतवनं ओभासेत्वा येन भगवा तेनुपसङ्कमि। उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं ठिति। एकमन्तं ठिता खो सा देवता भगवन्तं गाथाय अज्झभासि —"
अर्थ: मैले यसो सुनेको छु — एक समय भगवान् सावत्थीमा जेतवन नामक अनाथपिण्डिकको आराममा विहार गर्दै थिए। त्यसपछि एक देवता रात्रिको अन्त्यमा अत्यन्त प्रभावशाली कान्तिले सम्पूर्ण जेतवनलाई उज्यालो पारेर भगवान्कहाँ आइपुगे। आएर भगवान्लाई नमस्कार गरेर एकातिर उभिए। एकातिर उभिएर ती देवताले भगवान्लाई गाथामा सोध्नुभयो —
"बहु देवा मनुस्सा च, मङ्गलानि अचिन्तयुं।
आकङ्खमाना सोत्थानं, ब्रूहि मङ्गलमुत्तमं।"
अर्थ: "धेरै देवता र मानिसहरूले मङ्गलहरू विचार गरे। कल्याणको इच्छा गर्दै, उत्तम मङ्गल भन्नुहोस्।"
"असेचनं गारवं च, निच्चं वृद्धोपसेवनं।
परिसानं च सोज्जुत्तं, एतं मङ्गलमुत्तमं॥"
अर्थ: भगवान्ले यसो भन्नुभयो — "असेवनं गारवं च, निच्चं वृद्धोपसेवनं, परिसानं च सोज्जुत्तं — यो नै उत्तम मङ्गल हो।"
१. असेवना च बालानं, पण्डितानञ्च सेवना।
अर्थ: बालहरूको सेवन नगर्नु र पण्डितहरूको सेवन गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
२. पूजा च पूजनीयानं, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: पूजनीयहरूको पूजा गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
३. पतिरूपदेशवासो, पुब्बे च कतपुञ्ञता।
अर्थ: उपयुक्त देशमा बस्नु र पहिले गरिएको पुण्य — यो परम मङ्गल हो।
४. अत्तसम्मापणिधि च, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: आफ्नो सुयोग्य प्रणिधान गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
५. बाहुसच्चञ्च सिप्पञ्च, विनयो च सुसिक्खितो।
अर्थ: बहुश्रुत हुनु, शिल्प हुनु र सुशिक्षित विनय हुनु — यो परम मङ्गल हो।
६. सुभासिता च या वाचा, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: सुभाषित वचन बोल्नु — यो परम मङ्गल हो।
७. मातापितु उपट्ठानं, पुत्तदारस्स सङ्गहो।
अर्थ: आमा-बुवाको सेवा गर्नु र पुत्र-पत्नीको संग्रह गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
८. अनाकुला च कम्मन्ता, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: अव्याकुल (अनाकुल) कर्महरू गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
९. दानञ्च धम्मचरिया च, ञातकानञ्च सङ्गहो।
अर्थ: दान, धम्माचरण र नातेदारहरूको संग्रह — यो परम मङ्गल हो।
१०. अनवज्जानि कम्मानि, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: निर्दोष कर्महरू गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
११. आरती विरती पापा, मज्जपाना च सञ्ञमो।
अर्थ: पापबाट रति र विरति, मद्यपानबाट संयम — यो परम मङ्गल हो।
१२. अप्रमादो च धम्मेसु, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: धर्महरूमा अप्रमाद — यो परम मङ्गल हो।
१३. गारवो च निवातो च, सन्तुट्ठि च कतञ्ञुता।
अर्थ: गौरव, नम्रता, सन्तुष्टि र कृतज्ञता — यो परम मङ्गल हो।
१४. कालेन धम्मसवनं, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: समय-समयमा धर्मश्रवण गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
१५. खन्ती च सोवचस्सता, समणानञ्च दस्सनं।
अर्थ: क्षमा, सुवचसता र श्रमणहरूको दर्शन — यो परम मङ्गल हो।
१६. कालेन धम्मसाकच्छा, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: समय-समयमा धर्मचर्चा गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
१७. तपो च ब्रह्मचरिया च, अरियसच्चान दस्सनं।
अर्थ: तप, ब्रह्मचर्य र आर्यसत्यको दर्शन — यो परम मङ्गल हो।
१८. निब्बानसच्छिकिरिया, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: निर्वाणको साक्षात्कार गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
१९. फुट्ठस्स लोकधम्मेहि, चित्तं यस्स न कम्पति।
अर्थ: जसको चित्त लोकधर्महरूले छुँदा पनि कम्पित हुँदैन —
२०. असोकं विरजं खेमं, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: शोकरहित, विरज (रागरहित) र क्षेम (निर्भय) हुनु — यो परम मङ्गल हो।
२१. एतादिसानि कत्वान, सब्बत्थमपराजिता।
अर्थ: यी सबै गरेर सबै ठाउँमा अपराजित —
२२. सब्बत्थ सोत्थिं गच्छन्ति, तं तेसं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: सबै ठाउँमा क्षेम (सुरक्षित) गए, यो नै उनीहरूको उत्तम मङ्गल हो।
२३. निधिगमनं पब्बजितान, पठमं भिक्खुसंगहं।
अर्थ: प्रव्रजितहरूको निधि (शील) प्राप्ति र प्रथम भिक्षुसंघ —
२४. अरहत्तं पनि पुञ्ञान, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: अर्हत्त्व फल प्राप्ति — यो नै उत्तम मङ्गल हो।
२५. सक्कारो च सकच्चो च, पूजा च सतकरणा।
अर्थ: सत्कार, सकच्च (आदरपूर्वक) पूजा र सत्करण —
२६. धम्मचरिया च सिलान, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: धर्मचर्या र शील — यो परम मङ्गल हो।
२७. सीघं सोतापत्तिफलं, सकदागामिफलं तथा।
अर्थ: शीघ्र सोतापत्तिफल र सकदागामिफल —
२८. अनागामिफलञ्चेव, अरहत्तञ्च पुञ्ञान।
अर्थ: अनागामिफल र अर्हत्त्व पनि — यो नै उत्तम मङ्गल हो।
२९. मातापितु उपट्ठानं, पुत्तदारस्स सङ्गहो।
अर्थ: आमा-बुवाको सेवा र पुत्र-पत्नीको संग्रह —
३०. अनाकुला च कम्मन्ता, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: अनाकुल (अव्याकुल) कर्महरू — यो परम मङ्गल हो।
३१. दानञ्च धम्मचरिया च, ञातकानञ्च सङ्गहो।
अर्थ: दान, धर्माचरण र नातेदारहरूको संग्रह —
३२. अनवज्जानि कम्मानि, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: निर्दोष कर्महरू — यो परम मङ्गल हो।
३३. आरती विरती पापा, मज्जपाना च सञ्ञमो।
अर्थ: पापबाट रति र विरति, मद्यपानबाट संयम —
३४. अप्रमादो च धम्मेसु, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: धर्महरूमा अप्रमाद — यो परम मङ्गल हो।
३५. गारवो च निवातो च, सन्तुट्ठि च कतञ्ञुता।
अर्थ: गौरव, नम्रता, सन्तुष्टि र कृतज्ञता —
३६. कालेन धम्मसवनं, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: समय-समयमा धर्मश्रवण — यो परम मङ्गल हो।
३७. खन्ती च सोवचस्सता, समणानञ्च दस्सनं।
अर्थ: क्षमा, सुवचसता र श्रमणहरूको दर्शन —
३८. कालेन धम्मसाकच्छा, एतं मङ्गलमुत्तमं।
अर्थ: समय-समयमा धर्मचर्चा गर्नु — यो परम मङ्गल हो।
"एतादिसानि कत्वान, सब्बत्थमपराजिता।
सब्बत्थ सोत्थिं गच्छन्ति, तं तेसं मङ्गलमुत्तमं।"
अर्थ: यी सबै गरेर सबै ठाउँमा अपराजित भएर, सबै ठाउँमा क्षेम (सुरक्षित) गए, यो नै उनीहरूको उत्तम मङ्गल हो।
इति महामङ्गल सुत्तं — महामङ्गल सुत्त समाप्त भयो।
यी ३८ मङ्गलहरू श्रामणेरले दैनिक जीवनमा पालन गर्नुपर्ने आधारभूत धर्महरू हुन्।
❀ ❀ ❀
महामङ्गल सुत्तं निहितं — महामङ्गल सुत्त समाप्त भयो।
श्रामणेरले यी ३८ मङ्गलहरूलाई सधैं स्मरण गर्दछ र पालन गर्दछ।
✦ ✧ ✦
— सद्धम्मो सुखो लोके • धम्मो रक्खति रक्खितो —