Content Description
15
सूरिय परित्तं
Pirith
महापरित्ताण - सूरिय परित्तं (Suriya Paritta)
(The Sun Discourse - Protection against peril)
सूरियो राहुगहितो, मुत्तो यस्सानुभावतो ।
सब्बवेरिभयं नासं, परित्तं तं भणामहे ॥
सब्बवेरिभयं नासं, परित्तं तं भणामहे ॥
प्रारम्भिक श्लोक (भावार्थ):
जसको प्रभावले राहुले ग्रहण गरेको सूर्य मुक्त भयो, सबै शत्रु र भयलाई नाश गर्ने यस परित्तलाई हामी भन्छौं (पाठ गर्छौं) ।
एवं मे सुत्तं एकं समयं भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे ।
तेन खो पन समयेन, सूरियो देवपुत्तो राहुना असुरिन्देन गहितो होति ।
अथ खो सूरियो देवपुत्तो भगवन्तं अनुस्सरमानो, तायं वेलायं इमं गाथं अभासि ।
“नमो ते बुद्धवीरत्थु विप्पमुत्तोसि सब्बधि ।
सम्बाधपटिपन्नोसि तस्स मे सरणं भवाभि” ॥१॥
तेन खो पन समयेन, सूरियो देवपुत्तो राहुना असुरिन्देन गहितो होति ।
अथ खो सूरियो देवपुत्तो भगवन्तं अनुस्सरमानो, तायं वेलायं इमं गाथं अभासि ।
“नमो ते बुद्धवीरत्थु विप्पमुत्तोसि सब्बधि ।
सम्बाधपटिपन्नोसि तस्स मे सरणं भवाभि” ॥१॥
सुत्तको प्रारम्भ (भावार्थ):
“यसरी मैले सुनेको छु” । एक समय भगवान् बुद्ध सावत्थीको जेतवन विहारमा (अनाथपिण्डिकको आराममा) विराजमान हुनुहुन्थ्यो ।
त्यसै बेला, सूरिय देवपुत्त (सूर्य देवता) लाई राहु (असुरेन्द्र) ले ग्रहण गरेको थियो (समातेको थियो) ।
त्यसपछि सूरिय देवपुत्तले भगवान् बुद्धलाई स्मरण गर्दै, त्यस समयमा यो गाथा भने:
“तपाईलाई नमस्कार होस्, हे बुद्धवीर! तपाईं सर्वत्र मुक्त हुनुहुन्छ ।
म (सूर्य) संकटमा परेको छु, तपाईं मेरो शरण हुनुहोस्” ।।१।।
त्यसै बेला, सूरिय देवपुत्त (सूर्य देवता) लाई राहु (असुरेन्द्र) ले ग्रहण गरेको थियो (समातेको थियो) ।
त्यसपछि सूरिय देवपुत्तले भगवान् बुद्धलाई स्मरण गर्दै, त्यस समयमा यो गाथा भने:
“तपाईलाई नमस्कार होस्, हे बुद्धवीर! तपाईं सर्वत्र मुक्त हुनुहुन्छ ।
म (सूर्य) संकटमा परेको छु, तपाईं मेरो शरण हुनुहोस्” ।।१।।
अथ खो भगवा सूरियं देवपुत्तं आरब्भ राहुं असुरिन्दं गाथाय अज्झभासि ।
“तथागतं अरहन्तं, सूरियो सरणं गतो ।
राहु सूरियं पमुञ्चस्सु, बुद्धा लोकानुकम्पकाभि” ॥२॥
“तथागतं अरहन्तं, सूरियो सरणं गतो ।
राहु सूरियं पमुञ्चस्सु, बुद्धा लोकानुकम्पकाभि” ॥२॥
नेपाली भावार्थ:
त्यसपछि भगवान् बुद्धले सूरिय देवपुत्तको विषयमा राहु असुरेन्द्रलाई लक्ष्य गरेर यो गाथा भन्नुभयो:
“तथागत अरहन्तलाई सूर्यले शरण लिएको छ ।
हे राहु, सूर्यलाई छोडिदे; बुद्धहरू लोकको अनुकम्पा (दया) गर्छन्” ।।२।।
“तथागत अरहन्तलाई सूर्यले शरण लिएको छ ।
हे राहु, सूर्यलाई छोडिदे; बुद्धहरू लोकको अनुकम्पा (दया) गर्छन्” ।।२।।
यो अन्धकारे तमसी पभंकरो, वेरोचनो मण्डली उग्गतेजो ।
मा राहु गिलि चरं अन्तलिक्खे, पजं मम राहु पमुञ्च सूरियन्ति ॥३॥
मा राहु गिलि चरं अन्तलिक्खे, पजं मम राहु पमुञ्च सूरियन्ति ॥३॥
नेपाली भावार्थ:
जो अन्धकारमा, अँध्यारोमा प्रकाश दिन्छ, जो भास्कर (मण्डली), जसको तेज उग्र छ —
हे राहु, आकाशमा विचरण गर्दै मेरा प्रजालाई (सूर्यलाई) निल नगर । हे राहु, सूर्यलाई छोडिदे ।।३।।
हे राहु, आकाशमा विचरण गर्दै मेरा प्रजालाई (सूर्यलाई) निल नगर । हे राहु, सूर्यलाई छोडिदे ।।३।।
अथ खो राहु असुरिन्दो, सूरियं देवपुत्तं मुञ्चित्वा तरमानरूपो, येन वेपचित्ति असुरिन्दो तेनुपसङ्कमि ।
उपसङ्कमित्वा संविग्गो लोमहट्ठजातो एकमन्तं अट्ठासि, एकमन्तं ठितं खो राहुं असुरिन्दं वेपचित्ति असुरिन्दो गाथाय अज्झभासि ।
“किन्नु सन्तरमानो व राहु सूरियं पमुञ्चसि ।
संविग्गरूपो आगम्म किन्नु भीतोव तिट्ठसी”ति ॥४॥
उपसङ्कमित्वा संविग्गो लोमहट्ठजातो एकमन्तं अट्ठासि, एकमन्तं ठितं खो राहुं असुरिन्दं वेपचित्ति असुरिन्दो गाथाय अज्झभासि ।
“किन्नु सन्तरमानो व राहु सूरियं पमुञ्चसि ।
संविग्गरूपो आगम्म किन्नु भीतोव तिट्ठसी”ति ॥४॥
नेपाली भावार्थ:
त्यसपछि राहु असुरेन्द्रले सूरिय देवपुत्तलाई छोडेर, हतारमा, वेपचित्ति असुरेन्द्र (असुरहरूको राजा) कहाँ गयो ।
गएर भयभीत, रौंहरू खडा भएको, एकातिर उभियो । एकातिर उभिएको राहुलाई वेपचित्ति असुरेन्द्रले यो गाथा भने:
“हे राहु, किन हतारिएको रूपमा सूर्यलाई छोड्यौ?
भयभीत रूपमा आएर किन तर्सिएको जस्तै उभिएको छस्?” ।।४।।
गएर भयभीत, रौंहरू खडा भएको, एकातिर उभियो । एकातिर उभिएको राहुलाई वेपचित्ति असुरेन्द्रले यो गाथा भने:
“हे राहु, किन हतारिएको रूपमा सूर्यलाई छोड्यौ?
भयभीत रूपमा आएर किन तर्सिएको जस्तै उभिएको छस्?” ।।४।।
“सत्तधा मे फले मुद्धा जीवन्तो न सुखं लभे ।
बुद्धगाथाभि गीतोस्मि नो चे मुञ्चेय्य सूरियन्ति” ॥५॥
बुद्धगाथाभि गीतोस्मि नो चे मुञ्चेय्य सूरियन्ति” ॥५॥
नेपाली भावार्थ:
“यदि मैले बुद्धको गाथाले गाइएको सूर्यलाई छोडिन भने, मेरो टाउको सात टुक्रा भई फुट्नेछ, र म जिउँदै सुख पाउने छैन” ।।५।।
॥ सूरिय परित्तं निट्ठितं ॥